Er is in dit land een instrument uitgevonden dat je in tien seconden tot verdachte maakt. Verdachte van iets wat je niet hebt gedaan, en dat instrument heet natuurlijk… de zelfscankassa.
Ik weet: mijn generatie zegt altijd dat vroeger alles beter was, en dat is meestal onzin. Maar bij de zelfscan mag ik het toch even zeggen. Dat lucht op.
Bij mij ging het een keer over sponsjes. Gewone sponsjes, uit de Kruidvat, die toevallig sprekend lijken op de sponsjes die de supermarkt zelf verkoopt. Ik moest uitleggen waar ik mijn eigen sponsjes vandaan had. Ik, vijftig jaar oud, met een leven vol successen en mislukkingen, stond mij te verantwoorden voor een stukje huishoudtextiel.
En dan dus die steekproeven. Ik snap het nut, ik snap de logica, maar er is iets vernederends aan het moment waarop een medewerker je tas doorzoekt naar deze “onverwachte artikelen” terwijl de rij achter je meekijkt, alsof je zonet uit een politieserie bent weggelopen.
In Zweden, waar ik net vandaan kom, is een balie voor meer dan 10 artikelen gewoon altijd open, met een mens erachter, die je aankijkt en “hej” zegt. Hier gooien ze liever alle kassa’s dicht, gaan zelf lekker roddelen met elkaar, en laten je alleen met een apparaat dat jou vollledig wantrouwt. Dat is de vooruitgang: minder mensen, meer verdenking.